عوامل موثر بر پوکی استخوان در زنان و مردان؛پیشگیری و درمان پوکی استخوان با تغذیه

به گزارش نقد و بررسی سینما، پوکی استخوان یا استئوپروز جدی ترین بیماری سیستماتیک اسکلتی است که در اثر کاهش بافت متراکم استخوان و در نتیجه ترک خوردن و شکستن استخوان رخ می دهد. پوکی استخوان هم در بچه ها و هم در جوانان و میانسالان و سالمندان ممکن است اتفاق بیفتد و ربطی به سن و سال ندارد اما احتمال بروز آن در زنان و سالمندان بیشتر است. علائم پوکی استخوان به خاطر کاهش تراکم استخوان در هر استخوانی از بدن ممکن است اتفاق بیفتد و باعث شکستگی استخوان گردد. البته این شکستگی یک شبه اتفاق نمی افتد، پوکی استخوان به تدریج و در طول زمان پیشرفت می نماید و تا زمانی که شکستگی استخوان رخ ندهد معمولا هیچ نشانه ای ندارد. بیشترین احتمال پوکی و در نتیجه شکستگی استخوان در ناحیه لگن، باسن ستون فقرات، مچ دست و دنده ها اتفاق می افتد. در این مقاله از سایت پزشکیبه شما می گوییم که عوامل موثر بر پوکی استخوان در زنان و مردان چه چیزهایی هستند، چطور از پوکی استخوان پیشگیری کنیم، چطور آن را تشخیص دهیم و درمان کنیم و آیا درمان پوکی استخوان با تغذیه ممکن است یا خیر.

عوامل موثر بر پوکی استخوان در زنان و مردان؛پیشگیری و درمان پوکی استخوان با تغذیه

تشخیص پوکی استخوان با شناخت علائم اولیه این بیماری

می دانستید افراد مبتلا به پوکی استخوان ضمناً انجام کارهای روزمره مانند ایستادن یا راه رفتن ، در معرض خطر بالای شکستگی استخوان قرار دارند؟ در حال حاضر بیش از 53 میلیون نفر در ایالات متحده یا پوکی استخوان دارند یا در معرض خطر ابتلا به آن هستند. اما تشخیص زودهنگام پوکی استخوان با شناخت علائم این بیماری می تواند راهی برای درمان سریع پوکی استخوان مزمن یا حاد و شدید باشد یا سبب پیشگیری از آن شود. مراحل اولیه پوکی استخوان علامتی ندارد یا علائم هشدار دهنده ای ایجاد نمی نماید. در بیشتر موارد، افراد مبتلا به پوکی استخوان نمی دانند که به این بیماری دچار هستید تا زمانی که دچار شکستگی استخوان شوند. اما علائم پوکی استخوان چیست؟ پوکی استخوان تا سال ها ممکن است در بدن وجود داشته باشد اما هیچ علامتی نداشته باشد. اما مهم ترین علامت پوکی استخوان درد است که این درد هم زمانی بروز پیدا می نماید که استخوانی در بدن در اثر پوکی و تحلیل رفتن شکسته شود. این شکستگی لزوما در اثر ضربه اتفاق نمی افتد و ممکن است فرد در هنگام راه رفتن معمولی یا خم شدن برای برداشتن وسیله ای یا چرخش ناگهانی دچار شکستگی استخوان شود که در اثر درد متوجه این مسئله خواهد شد. پس پوکی استخوان درد دارد. بعضی از علائم اولیه پوکی استخوان عبارتند از:

تحلیل رفتن و ضعیف شدن لثه ها

کاهش قدرت چنگ زدن با دست

ناخن های ضعیف و شنماینده

حتی اگر هیچ کدام از این علائم را ندارید اما سابقه خانوادگی پوکی استخوان را دارید، صحبت با پزشک می تواند به شما در ارزیابی خطر و این که آیا باید نگران پوکی استخوان باشید یا نه یاری خواهد نمود.

علائم پوکی استخوان شدید را بشناسید

بدون درمان مناسب در مراحل اولیه بیماری بدون درمان مناسب، پوکی استخوان می تواند بدتر شود و تبدیل به یک بیماری حاد و شدید شود. در واقع هرچه تراکم استخوان ها کمتر و استخوان ها نازک تر و ضعیف تر شوند ، خطر شکستگی بیشتر می شود.

علائم پوکی استخوان شدید می تواند شامل شکستگی در اثر سقوط یا حتی در اثر عطسه یا سرفه شدید باشد. علائم دیگر پوکی استخوان شدید می تواند از درد کمر یا گردن تا تحلیل رفتن قد متغیر باشد. درد کمر یا گردن یا تحلیل رفتن و کوتاه شدن قد می تواند در اثر شکستگی فشاری ایجاد شود. این یک نوع شکستگی در یکی از مهره های گردن یا ستون فقرات شماست. یعنی استخوان در این قسمت آنقدر ضعیف است که تحت یک فشار عادی در ستون فقرات شما می شکند.

اگر در اثر پوکی استخوان دچار شکستگی شدید مدت و طول درمان و بهبودی شما بستگی به عوامل زیادی دارد. این موارد شامل محل شکستگی ، شدت آن و همچنین سن و سابقه سلامتی شما است.

چه بیماری هایی در بدن باعث پوکی استخوان می شوند؟

دلایل احتمالی پوکی استخوان ممکن است ابتلا به بعضی بیماری های دیگر مثل پرکاری تیروئید یا مصرف داروهای خاص باشد. بعضی از این داروها مصرف طولانی مدت کورتیکواستروئیدهای خوراکی یا تزریقی مانند پردنیزون یا کورتیزون، داروهای ضد تشنج، آنتی اسیدها و … است.

چه عواملی ریسک ابتلا به پوکی استخوان را افزایش می دهند؟

سن

در حقیقت بزرگ ترین عامل ابتلا به پوکی استخوان بالا رفتن سن است. در سال های کودکی، نوجوانی و جوانی بدن شما استخوان های قدیمی را تجزیه می نماید و استخوان جدید رشد می نماید. با این حال با ورود به دهه 30 زندگی در صورت شکستگی استخوان این اتفاق سریع تر از آن که بدن قادر به جایگزینی باشد می افتد. این مسئله منجر به فراوری استخوانی می شود که کمتر متراکم و بیشتر شنماینده است و بنابراین استخوان از این سن به بعد بیشتر در معرض شکستگی است.

یائسگی

یائسگی یکی دیگر از عوامل اصلی ابتلا به پوکی استخوان است که در زنان در سنین 45 تا 55 سال رخ می دهد. به دلیل تغییر در سطح هورمون های مرتبط با آن ، یائسگی می تواند باعث شود بدن زن حتی سریعتر از قبل تحلیل برود.

در این سن مردان هم دچار تحلیل تراکم استخوان ها می شوند اما سرعت آن نسبت به این پروسه در زنان کندتر است. با این حال، با رسیدن به سن 65 تا 70 سالگی، بدن زنان و مردان معمولاً با همان سرعت تحلیل می رود.

سایر عوامل خطرناک موثر بر پوکی استخوان عبارتند از:

زن بودن (زنان چهار برابر مردان در خطر ابتلا به پوکی استخوان هستند)

از نژاد قفقازی یا آسیایی بودن

سابقه خانوادگی پوکی استخوان

تغذیه ضعیف و بد

عدم تحرک جسمی

سیگار کشیدن

وزن کم بدن

قالب و ساختار کوچک اسکلت بدن و ریز نقش بودن

شما می توانید بعضی از این عوامل خطرزا برای پوکی استخوان، مانند تغذیه نامناسب و عدم تحرک را کنترل کنید. به عنوان مثال ، شما می توانید رژیم غذایی خود را بهبود بخشید چون درمان پوکی استخوان با تغذیه خوب و سالم امکان پذیر است. آغاز یک برنامه ورزشی هم می تواند به سلامتی استخوان شما یاری کند. با این حال، شما نمی توانید سایر عوامل خطرساز مانند سن یا جنسیت خود را کنترل کنید. اگر وزن بدن تان کم است و دوست دارید به تناسب اندام برسید تا از ابتلا به بسیاری از بیماری های پیشگیری کنید حتما برای اطلاعات بیشتر اینجا کنید.

پوکی استخوان به خاطر پیری و سالخوردگی

پوکی استخوان به خاطر پیری و سالمندی که به پوکی استخوان سالخوردگی هم مشهور است ناشی از پیری و بالا رفتن سن است. یعنی در واقع حتی اگر سایر احتمالات ثانویه مثل جنسیت یا سیگار کشیدن و وزن بالا حذف شوند باز هم پیری و بالا رفتن سن می تواند عامل پوکی استخوان باشد. همان طور که گفتیم، بالا رفتن سن یکی از اصلی ترین خطرات ابتلا به پوکی استخوان است. در صورت عدم کوشش صحیح پیشگیری یا درمان، تجزیه هر چه بیشتر استخوان بدن شما می تواند منجر به ضعف استخوان ها و پوکی استخوان شود. طبق آمارهای جهانی بنیاد بین المللی پوکی استخوان، حدود یک دهم از زنان 60 ساله مبتلا به پوکی استخوان هستند در حالی که دو پنجم از زنان 80 ساله مبتلا به این بیماری هستند.

تست سنجش تراکم استخوان برای تشخیص پوکی استخوان چیست؟

برای آنالیز پوکی استخوان، پزشک تاریخچه پزشکی و خانوادگی شما را مرور نموده و معاینه جسمی را انجام می دهد. همچنین ممکن است آزمایش خون و ادرار هم لازم باشد تا شرایطی که ممکن است باعث از بین رفتن استخوان شود توسط پزشک آنالیز شود.

اگر پزشک فکر کند که شما ممکن است پوکی استخوان داشته باشید یا در معرض خطر ابتلا به آن باشید، احتمالاً تست سنجش تراکم استخوان را پیشنهاد می نماید.

این تست سنجش تراکم استخوانی با اشعه ایکس، جذب دوگانه انرژی ایکس ((DEXA، یا سی تی اسکن مخصوص برای اندازه میزان تراکم استخوان در لگن یا ستون فقرات انجام می گیرد. از اشعه X برای اندازه گیری چگالی استخوان ها در مچ، باسن یا ستون فقرات استفاده می شود. چون این سه منطقه بیشتر از سایر نقاط بدن در معرض ابتلا به پوکی استخوان هستند. این آزمایش بدون درد می تواند 10 تا 30 دقیقه طول بکشد.

چگونه پوکی استخوان را درمان کنیم؟

درمان قطعی پوکی استخوان ممکن است؟ اگر آزمایش شما نشان دهد که پوکی استخوان دارید، پزشک برای ایجاد یک برنامه درمانی با شما همکاری خواهد نمود. پزشک شما به احتمال زیاد داروها و همچنین تغییر شیوه زندگی را تجویز خواهد نمود و درمان پوکی استخوان با تغذیه را هم توصیه می نماید. این تغییرات سبک زندگی می تواند شامل افزایش میزان کلسیم و ویتامین D و همچنین ورزش مناسب باشد.

واقعیت این است که هیچ درمانی برای پوکی استخوان وجود ندارد، اما درمان مناسب می تواند به محافظت و تقویت استخوان های شما یاری کند. این روش های درمانی می توانند به کند شدن فرایند شکست استخوان به دلیل پوکی استخوان در بدن شما یاری نمایند و بعضی از درمان ها حتی می توانند باعث رشد استخوان جدید شوند.

درمان پوکی استخوان با دارو

رایج ترین داروهای مورد استفاده در درمان پوکی استخوان، بیس فسفونات ها نامیده می شوند. از بیس فسفونات ها برای پیشگیری از بین رفتن توده استخوانی استفاده می شود. این داروها ممکن است به صورت خوراکی یا با تزریق به صورت آمپول برای درمان پوکی استخوان مصرف شوند. این داروها شامل موارد زیر هستند:

آلندرونات (Fosamax)

ایبندرونیت (Boniva)

رزیدرونات (اکتونل)

زولدرونیک اسید (Reclast)

سایر داروها ممکن است برای جلوگیری از ریزش استخوان یا تحریک رشد استخوان استفاده شوند. این داروها شامل موارد زیر هستند:

تستوسترون

در مردان، تستوسترون درمانی ممکن است به افزایش تراکم استخوان یاری کند.

هورمون درمانی

برای خانم ها، استروژن مورد استفاده در دوران یائسگی و بعد از آن میتواند به کاهش تراکم استخوان یاری کند. متأسفانه استروژن درمانی نیز با افزایش خطر لخته شدن خون، بیماری قلبی و انواع خاصی از سرطان همراه بوده است.

رالوکسیفن (اوویستا)

معین شده است که این دارو فواید استروژن را بدون بسیاری از خطرات آن فراهم می نماید، اگرچه هنوز خطر افزایش لخته شدن خون وجود دارد.

دنوزوماب (پرولیا)

این داروی درمان پوکی استخوان به صورت آمپول و با تزریق تجویز می شود و حتی می تواند امیدوار نماینده تر از بیس فسفونات ها در کاهش ریزش و تراکم استخوان باشد.

تریپاراتید (فورتو)

این دارو هم به صورت آمپول استفاده می شود و رشد استخوان را تحریک می نماید.

درمان های طبیعی پوکی استخوان در طب سنتی

از آن جایی که داروهای پوکی استخوان می توانند عوارض جانبی داشته باشند شاید ترجیح بدهید به جای داروهای شیمیایی، درمان های دیگری را امتحان کنید.

چندین مکمل مانند شبدر قرمز، سویا و کوهوش سیاه ممکن است برای تقویت سلامت استخوان ها استفاده شود. اما قبل از استفاده از این مکمل ها حتما با پزشک یا داروساز خود صحبت کنید. دلیل این امر به خاطر موارد زیر است:

هنوز مطالعات کمی در خصوص تاثیر استفاده از این مکمل ها برای درمان پوکی استخوان اجرا شده است. در نتیجه نمی توان تاثیر این مکمل ها را اثبات کرد.

این مکمل ها می توانند عوارض جانبی ایجاد نمایند و همچنین با داروهایی که مصرف می کنید تداخل ایجاد نمایند. شما حتما باید مطمئن شوید که چه عوارض جانبی ممکن است رخ دهد. در مجموع بعضی از افراد با درمان های طبیعی نتایج خوبی را گزارش نموده اند. به طور کلی عوامل موثر بر پوکی استخوان و منابع تغذیه ای دارای کلسیم و فسفر در پیشگیری و کند کردن فرایند پوکی استخوان بسیار موثرند. درمان پوکی استخوان با تغذیه یک روش موثر برای پیشگیری و کند کردن این فرایند است.

پیشگیری و درمان پوکی استخوان با تغذیه

علاوه بر برنامه درمانی شما زیر نظر پزشک، درمان پوکی استخوان با تغذیه درست و اصولی باید بسیار جدی گرفته شود. یک رژیم غذایی مناسب می تواند به تقویت استخوان های شما یاری کند. برای سالم نگه داشتن استخوان ها، باید مواد غذایی خاصی را در رژیم غذایی روزانه خود قرار دهید. مهم ترین آن ها کلسیم و ویتامین D است. بدن شما برای حفظ استخوانهای قوی به کلسیم نیاز دارد و برای جذب کلسیم به ویتامین D نیاز دارد. سایر مواد مغذی که سلامت استخوان ها را ارتقا می بخشد شامل پروتئین، منیزیم، ویتامین K و روی یا همان زینک است.

برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص یک برنامه غذایی مناسب برای شما، با پزشک خود صحبت کنید. پزشک می تواند شما را در خصوص رژیم غذایی تان هدایت کند یا شما را به یک متخصص تغذیه مورد تایید ارجاع دهد تا یک رژیم غذایی مناسب برای پیشگیری یا کاهش عوارض پوکی استخوان براساس نیازهای بدن تان به شما بدهد.

کدام ورزش ها برای پوکی استخوان موثرند

علاوه بر پیشگیری و درمان پوکی استخوان با تغذیه، ورزش به خصوص تمریناتی که با وزنه انجام می شوند در پیشگیری و درمان پوکی استخوان بسیار موثرند.

پیاده روی با سرعت آهسته و متوسط

ایروبیک با سرعت کم

تای چی

استفاده از دستگاه حرکات پله ای

بشین و پاشو روی جایگاه

بالا رفتن از پله ها

تمرینات و ورزش های مقاومتی مثل:

پرس پا

اسکوات

تمرینات فشاری و کششی

تمرین وزنه برداری ، مانند کار با:

انجام حرکات مقاومتی با انواع باند

دمبل زدن

دستگاه های ورزشی مقاومتی

در این تمرینات استخوان ها و عضلات شما در برابر نیروی گرانش در موقعیت صحیح کار می نماید. فشار در استخوان در طی چندین بار تمرین های مکرر باعث ایجاد سلول هایی می شود که استخوان را تشکیل می دهند و موجب افزایش تراکم معدنی استخوان می شوند. این تنها ورزش نیست. علاوه بر تأثیرات مثبت زیادی که بر وزن و سلامت قلب دارد، ورزش می تواند تعادل و هماهنگی شما را نیز بهبود بخشد، که می تواند در جلوگیری از افتادن و زمین خوردن به شما یاری کند. یادتان باشد همواره قبل از آغاز هر برنامه ورزشی جدید با پزشک خود مشورت کنید.

چطور از پوکی استخوان پیشگیری کنیم؟

عوامل خطر زیادی برای پوکی استخوان وجود دارد که شما نمی توانید آن ها را کنترل کنید. این موارد شامل زن بودن، پیر شدن و داشتن سابقه خانوادگی پوکی استخوان است. با این حال بعضی عوامل وجود دارد که تحت کنترل شما است.

بعضی از بهترین راه های پیشگیری از پوکی استخوان عبارتند از:

دریافت روزانه کلسیم و ویتامین D زیر نظر پزشک

انجام تمرینات کششی و مقاومتی

ترک سیگار و الکل

برای زنان، وزن مناسب و جوانب مثبت و منفی هورمون درمانی

اگر در معرض خطر ابتلا به پوکی استخوان هستید در خصوص بهترین راه پیشگیری از آن با پزشک خود مشورت کنید. افزایش تراکم استخوان با تغذیه و ورزش امکان پذیر است.

پوکی استخوان چه فرقی با استئوپنی دارد؟

اگر پزشک به شما بگوید استئوپنی دارید، ممکن است گیج شوید و آن را با پوکی استخوان اشتباه بگیرید. اما استئوپنی یک شرایط جدا از پوکی استخوان است. برخلاف پوکی استخوان، استئوپنی بیماری نیست. بلکه شرایطی است که در آن تراکم و چگالی استخوان به طور طبیعی در بدن فرد کم است. در واقع استئوپنی به نشانه های اولیه تحلیل توده های استخوان برمی شود که می تواند به پوکی استخوان منجر شود. در مبتلایان به استئوپنی، تراکم مواد معدنی استخوان از حد طبیعی کمتر است. با این حال، این مقدار هنوز به اندازه ای نیست که بیماری مذکور پوکی استخوان محسوب شود. تست تراکم استخوان می تواند استئوپنی را تشخیص دهد. مهمترین عامل خطر استئوپنی در سنین بالاتر است. تراکم استخوان شما در سن 35 سالگی به اوج خود می رسد و پس از آن با بالاتر رفتن سن می تواند کمتر شود. در بسیاری افراد استئوپنی می تواند منجر به پوکی استخوان شود، بنابراین اگر مبتلا به استئوپنی هستید باید برای تقویت استخوان های خود اقدام کنید.

منبع: افق کوروش

به "عوامل موثر بر پوکی استخوان در زنان و مردان؛پیشگیری و درمان پوکی استخوان با تغذیه" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "عوامل موثر بر پوکی استخوان در زنان و مردان؛پیشگیری و درمان پوکی استخوان با تغذیه"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید